Διαβάστε προσεκτικά το σενάριο και μελετήστε τα οπτικά στοιχεία. Στη συνέχεια, απαντήστε στις ερωτήσεις που ακολουθούν. Μπορείτε να ελέγξετε την απάντησή σας σε κάθε ερώτηση πατώντας το κουμπί "Έλεγχος Απάντησης".
Η Αερόπολη, μια πολυσύχναστη μητρόπολη, ξύπνησε ένα πρωί κάτω από ένα πυκνό, καφετί πέπλο. Ο ουρανός, συνήθως γαλανός, είχε πάρει μια νοσηρή, γκρίζα απόχρωση. Οι αρχές εξέδωσαν προειδοποίηση για υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, συμβουλεύοντας τους πολίτες, ειδικά τις ευπαθείς ομάδες όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως αιθαλομίχλη, δεν ήταν πρωτόγνωρο για την πόλη, αλλά η έντασή του αυτή τη φορά ήταν ανησυχητική.
Η αιθαλομίχλη είναι ένα σύνθετο κοκτέιλ ρύπων. Οι κύριοι ένοχοι είναι τα μικροσωματίδια (PM2.5), τα οποία είναι τόσο μικρά που μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα. Άλλοι σημαντικοί ρύποι είναι τα οξείδια του αζώτου (NOx), που προέρχονται κυρίως από τις εξατμίσεις των οχημάτων, και το διοξείδιο του θείου (SO₂), που εκπέμπεται από βιομηχανικές καμινάδες που καίνε ορυκτά καύσιμα.
Όταν αυτοί οι ρύποι, το SO₂ και τα NOx, αντιδρούν με το νερό, το οξυγόνο και άλλες χημικές ουσίες στην ατμόσφαιρα, σχηματίζουν θειικό και νιτρικό οξύ. Αυτά τα οξέα μπορούν να πέσουν στη Γη με τη μορφή της όξινης βροχής, η οποία προκαλεί σοβαρές ζημιές στα δάση, διαβρώνει τα κτίρια και τα μνημεία, και αλλάζει τη χημική ισορροπία σε λίμνες και ποτάμια, απειλώντας την υδρόβια ζωή.
Πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον, η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει και σε ένα παγκόσμιο φαινόμενο: την κλιματική αλλαγή. Αέρια όπως το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) και το μεθάνιο (CH₄), γνωστά ως αέρια του θερμοκηπίου, παγιδεύουν τη θερμότητα στην ατμόσφαιρα της Γης. Ενώ το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι μια φυσική διαδικασία που διατηρεί τον πλανήτη μας αρκετά ζεστό για να υπάρχει ζωή, η υπερβολική συγκέντρωση αυτών των αερίων από ανθρώπινες δραστηριότητες (όπως η καύση ορυκτών καυσίμων) ενισχύει αυτό το φαινόμενο. Αυτή η «ενίσχυση» οδηγεί στην αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, με συνέπειες όπως το λιώσιμο των πάγων, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την αύξηση της συχνότητας ακραίων καιρικών φαινομένων. Οι κάτοικοι της Αερόπολης, κοιτάζοντας τον μολυσμένο ουρανό, συνειδητοποιούσαν ότι το πρόβλημα δεν ήταν απλώς τοπικό, αλλά ένα σύμπτωμα μιας πολύ μεγαλύτερης, παγκόσμιας πρόκλησης.
Εικόνα 1: Συγκέντρωση PM2.5 στην Αερόπολη
Εικόνα 2: Σχηματισμός της όξινης βροχής
Εικόνα 3: Χάρτης ρύπανσης της Αερόπολης
Εικόνα 4: Φυσικό vs Ενισχυμένο Φαινόμενο Θερμοκηπίου
Παρατηρώντας τον χάρτη της Αερόπολης (Εικόνα 3) και συνδυάζοντάς τον με τις πληροφορίες του σεναρίου, ποια από τις παρακάτω περιοχές θα περίμενες να έχει την καλύτερη ποιότητα αέρα;
Σύμφωνα με το σενάριο και το διάγραμμα για την όξινη βροχή (Εικόνα 2), ποια είναι η κύρια αιτία που η βροχή γίνεται όξινη;
Το σενάριο περιγράφει την ατμοσφαιρική ρύπανση ως ένα πρόβλημα με τοπικές και παγκόσμιες διαστάσεις. Βασιζόμενος/η στις πληροφορίες από το σενάριο και τα οπτικά στοιχεία, πρότεινε δύο διαφορετικές στρατηγικές που θα μπορούσε να υιοθετήσει η Αερόπολη για να μειώσει την ατμοσφαιρική ρύπανση. Αιτιολόγησε σύντομα γιατί κάθε στρατηγική θα ήταν αποτελεσματική.
Το διάγραμμα (Εικόνα 4) δείχνει τη διαφορά μεταξύ του φυσικού και του ενισχυμένου φαινομένου του θερμοκηπίου. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις περιγράφει καλύτερα την κύρια διαφορά που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα;