Διαβάστε προσεκτικά τα τρία κείμενα που ακολουθούν. Μπορείτε να πλοηγηθείτε μεταξύ τους χρησιμοποιώντας τις καρτέλες. Μελετήστε και τις εικόνες που παρέχονται. Στη συνέχεια, απαντήστε στις ερωτήσεις που ακολουθούν, βασιζόμενοι στις πληροφορίες που έχετε διαβάσει. Για κάθε ερώτηση, μπορείτε να ελέγξετε την απάντησή σας πατώντας το αντίστοιχο κουμπί.
Στον σημερινό ψηφιακό κόσμο, περιτριγυριζόμαστε από «δωρεάν» εφαρμογές και πλατφόρμες. Κοινωνικά δίκτυα, μηχανές αναζήτησης, υπηρεσίες email, παιχνίδια – όλα προσφέρονται χωρίς κανένα χρηματικό κόστος. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς αυτές οι τεράστιες εταιρείες βγάζουν δισεκατομμύρια, ενώ παρέχουν τις υπηρεσίες τους φαινομενικά δωρεάν; Η απάντηση είναι απλή, αλλά ταυτόχρονα ανησυχητική: το προϊόν δεν είναι η εφαρμογή. Το προϊόν είστε εσείς.
Κάθε φορά που κάνετε «like» σε μια φωτογραφία, μοιράζεστε μια δημοσίευση, αναζητάτε κάτι στο διαδίκτυο, ή ακόμα και όταν απλώς σταματάτε για λίγα δευτερόλεπτα για να δείτε ένα βίντεο, δημιουργείτε δεδομένα. Αυτά τα δεδομένα – οι προτιμήσεις σας, οι συνήθειές σας, οι φίλοι σας, οι τοποθεσίες που επισκέπτεστε, τα ενδιαφέροντά σας – είναι εξαιρετικά πολύτιμα. Οι εταιρείες συλλέγουν, αναλύουν και κατηγοριοποιούν αυτά τα δεδομένα για να δημιουργήσουν ένα λεπτομερές ψηφιακό προφίλ για κάθε χρήστη.
Αυτό το προφίλ, στη συνέχεια, πωλείται σε διαφημιστές. Οι διαφημιστές δεν αγοράζουν το όνομά σας ή τον αριθμό τηλεφώνου σας, αλλά την πρόσβαση σε εσάς. Για παράδειγμα, μια εταιρεία αθλητικών παπουτσιών μπορεί να πει στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης: «Θέλω να δείξω τη διαφήμισή μου σε χρήστες ηλικίας 15-18 ετών, που ζουν στην Αθήνα, ενδιαφέρονται για το μπάσκετ και έχουν κάνει πρόσφατα like σε σελίδες αθλητικών ειδών». Η πλατφόρμα, χρησιμοποιώντας το προφίλ που έχει δημιουργήσει για εσάς, σας εμφανίζει τη στοχευμένη διαφήμιση.
Ουσιαστικά, ανταλλάσσουμε την ιδιωτικότητά μας και τα προσωπικά μας δεδομένα με την ευκολία και την ψυχαγωγία που μας προσφέρουν αυτές οι «δωρεάν» υπηρεσίες. Το νόμισμα της ψηφιακής εποχής δεν είναι πάντα το ευρώ ή το δολάριο. Συχνά, είναι η προσοχή και οι πληροφορίες μας.
Απόσπασμα από τις ρυθμίσεις μιας φανταστικής εφαρμογής κοινωνικής δικτύωσης, του "ConnectSphere".
Ενεργοποίηση κατά τη χρήση της εφαρμογής: Το ConnectSphere μπορεί να δει και να χρησιμοποιήσει την τοποθεσία σας μόνο όταν έχετε την εφαρμογή ανοιχτή.Ενεργοποίηση Πάντα: Το ConnectSphere μπορεί να συλλέγει δεδομένα για την τοποθεσία σας στο παρασκήνιο, ακόμα και όταν δεν χρησιμοποιείτε την εφαρμογή. Αυτό μας βοηθά να σας προτείνουμε μέρη ή φίλους που βρίσκονται κοντά σας.Να επιτρέπεται: Επιτρέπετε στο ConnectSphere να ανεβάσει και να αποθηκεύσει περιοδικά τις επαφές από το τηλέφωνό σας στους διακομιστές μας. Αυτό μας βοηθά να βρούμε ποιοι από τους φίλους σας χρησιμοποιούν ήδη την εφαρμογή.Ενεργοποίηση: Επιτρέπετε σε εμάς και τους συνεργάτες μας να χρησιμοποιούμε δεδομένα από τη δραστηριότητά σας εντός και εκτός του ConnectSphere (π.χ. από ιστοσελίδες που επισκέπτεστε και άλλες εφαρμογές που χρησιμοποιείτε) για να σας δείχνουμε πιο σχετικές διαφημίσεις.Απόσπασμα από συνέντευξη της Δρ. Ελένης Παπαδάκη, ειδικού σε θέματα κυβερνοασφάλειας.
Δημοσιογράφος: «Ποια είναι η πιο σημαντική συμβουλή που θα δίνατε σε έναν έφηβο για την ασφάλειά του στο διαδίκτυο;»
Δρ. Παπαδάκη: «Να σκέφτεστε δύο φορές πριν μοιραστείτε κάτι. Το διαδίκτυο δεν ξεχνά. Μια φωτογραφία, ένα σχόλιο, μια προσωπική πληροφορία, από τη στιγμή που θα δημοσιευτεί, είναι σχεδόν αδύνατο να διαγραφεί οριστικά. Μπορεί να αντιγραφεί, να αποθηκευτεί και να επανεμφανιστεί χρόνια μετά. Οι έφηβοι πρέπει να καταλάβουν ότι το ψηφιακό τους αποτύπωμα – το σύνολο των ιχνών που αφήνουν πίσω τους online – διαμορφώνει τη φήμη τους και μπορεί να επηρεάσει το μέλλον τους, από τις φιλίες τους μέχρι τις ευκαιρίες για σπουδές ή δουλειά. Η προσεκτική διαχείριση των ρυθμίσεων απορρήτου είναι ένα καλό πρώτο βήμα, αλλά η πραγματική ασπίδα προστασίας είναι η κριτική σκέψη πριν από κάθε κλικ.»
Σύμφωνα με το Κείμενο 1, ποιος είναι ο κύριος λόγος που οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν τις υπηρεσίες τους «δωρεάν»;
Με βάση τις πληροφορίες στο Κείμενο 2, ποιες από τις παρακάτω ρυθμίσεις επιτρέπουν στην εφαρμογή "ConnectSphere" να συλλέγει πληροφορίες για εσάς, ακόμα και όταν δεν την έχετε ανοιχτή στην οθόνη σας; (Επιλέξτε όλες τις σωστές απαντήσεις)
Στο Κείμενο 3, η ειδικός συμβουλεύει: «Να σκέφτεστε δύο φορές πριν μοιραστείτε κάτι». Χρησιμοποιώντας πληροφορίες και από τα τρία κείμενα, εξηγήστε δύο διαφορετικούς λόγους για τους οποίους αυτή η συμβουλή είναι σημαντική.