Οδηγίες
Διαβάστε προσεκτικά το σενάριο και μελετήστε τις εικόνες που παρέχονται. Στη συνέχεια, απαντήστε στις ερωτήσεις που ακολουθούν, βασιζόμενοι στα δεδομένα που σας δίνονται. Μπορείτε να ελέγξετε την απάντησή σας σε κάθε ερώτηση πατώντας το κουμπί "Έλεγχος Απάντησης".
Σενάριο: Το Έτος Χωρίς Καλοκαίρι
Το έτος 1816 έμεινε στην ιστορία ως το «Έτος Χωρίς Καλοκαίρι». Στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, ο καιρός ήταν ασυνήθιστα ψυχρός. Τον Ιούνιο χιόνισε στη Νέα Αγγλία, ενώ παγετοί κατέστρεψαν τις καλλιέργειες σε ολόκληρη την ήπειρο. Οι συνέπειες ήταν δραματικές: εκτεταμένοι λιμοί, κοινωνικές αναταραχές και μεταναστευτικά κύματα. Για δεκαετίες, η αιτία αυτού του ακραίου καιρικού φαινομένου παρέμενε ένα μυστήριο. Σήμερα, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ο ένοχος ήταν ένα ηφαίστειο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Τον Απρίλιο του 1815, το όρος Ταμπόρα στην Ινδονησία εξερράγη με μια από τις ισχυρότερες εκρήξεις που έχουν καταγραφεί ποτέ. Η έκρηξη δεν εκτόξευσε μόνο τεράστιες ποσότητες στάχτης και λάβας, αλλά και περίπου 60 μεγατόνους διοξειδίου του θείου (SO₂) ψηλά στη στρατόσφαιρα, το δεύτερο στρώμα της ατμόσφαιρας της Γης. Στη στρατόσφαιρα, το διοξείδιο του θείου αντέδρασε με το νερό σχηματίζοντας μικροσκοπικά σταγονίδια θειικού οξέος, γνωστά ως θειικά αερολύματα.
Αυτά τα αερολύματα είναι τόσο ελαφριά που μπορούν να παραμείνουν αιωρούμενα στη στρατόσφαιρα για χρόνια. Δημιούργησαν ένα αδιαφανές πέπλο γύρω από τον πλανήτη, το οποίο λειτουργούσε σαν ένας γιγάντιος καθρέφτης. Αντανακλούσε ένα σημαντικό μέρος της εισερχόμενης ηλιακής ακτινοβολίας πίσω στο διάστημα, εμποδίζοντάς τη να φτάσει και να θερμάνει την επιφάνεια της Γης. Το αποτέλεσμα ήταν μια παγκόσμια πτώση της μέσης θερμοκρασίας κατά περίπου 0.4-0.7°C, μια φαινομενικά μικρή αλλαγή με καταστροφικές τοπικές συνέπειες, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν το 1816. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «ηφαιστειακός χειμώνας», αποτελεί ένα ισχυρό παράδειγμα του πώς ένα μεμονωμένο γεωλογικό γεγονός μπορεί να διαταράξει το κλιματικό σύστημα ολόκληρου του πλανήτη.
Ερώτηση 1
Μελετώντας το σενάριο και το γράφημα της Εικόνας 3, ποιο από τα παρακάτω συμπεράσματα περιγράφει με τη μεγαλύτερη ακρίβεια τη σχέση μεταξύ της έκρηξης του Ταμπόρα και της παγκόσμιας θερμοκρασίας;
Ερώτηση 2
Το φαινόμενο του «ηφαιστειακού χειμώνα» έχει οδηγήσει ορισμένους επιστήμονες στη διερεύνηση ιδεών «γεωμηχανικής». Μια τέτοια ιδέα είναι η σκόπιμη έγχυση θειικών αερολυμάτων στη στρατόσφαιρα για την αντιστάθμιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη που προκαλείται από τα αέρια του θερμοκηπίου. Βασιζόμενοι στις πληροφορίες του σεναρίου για τις συνέπειες της έκρηξης του Ταμπόρα, αναπτύξτε ένα επιχείρημα που να περιλαμβάνει:
1. Ένα πιθανό όφελος αυτής της προσέγγισης.
2. Δύο σημαντικούς κινδύνους ή άγνωστες συνέπειες που θα έπρεπε να μας ανησυχούν.
Ρουμπρίκα Αξιολόγησης
Συγκρίνετε την απάντησή σας με τα παρακάτω κριτήρια:
- Πλήρης Απάντηση (2/2):
- Αναφέρατε σωστά ως όφελος τη μείωση/σταθεροποίηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας;
- Περιγράψατε με σαφήνεια δύο διαφορετικούς και σχετικούς κινδύνους (π.χ. διαταραχή καιρού, επιπτώσεις στη γεωργία, όξινη βροχή, απρόβλεπτες συνέπειες);
- Συνδέσατε τους κινδύνους με τα γεγονότα του 1816 (π.χ. καταστροφή καλλιεργειών);
- Μερική Απάντηση (1/2):
- Αναφέρατε σωστά είτε το όφελος και έναν κίνδυνο, είτε μόνο δύο κινδύνους;
- Ελλιπής Απάντηση (0/2):
- Η απάντησή σας είναι πολύ γενική, λανθασμένη ή δεν σχετίζεται με το σενάριο;