Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών σε θέματα εγγραμματισμού στις Φυσικές Επιστήμες [Scientific Literacy]
Περιγραφή
Συνολική Διάρκεια
48 ώρες (12 ώρες σύγχρονη και 36 ώρες ασύγχρονη)
Μέθοδος υλοποίησης
Εξ αποστάσεως
Θεματικό Πεδίο
Scientific literacy
Πληροφορίες
Να υποστηρίξει τους/τις εκπαιδευτικούς των Φυσικών Επιστημών ώστε να κατανοήσουν σε βάθος το πλαίσιο του PISA για τον επιστημονικό εγγραμματισμό και να είναι σε θέση να μετασχηματίζουν τα χαρακτηριστικά των ερωτήσεων και θεμάτων τύπου PISA σε στοχευμένες διδακτικές πρακτικές και δραστηριότητες αξιολόγησης. Με τον τρόπο αυτό, οι μαθητές/τριες θα ενισχύουν την ικανότητά τους να ερμηνεύουν φαινόμενα, να σχεδιάζουν και να αξιολογούν διερευνήσεις, να αναλύουν κριτικά δεδομένα και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σε αυθεντικά πλαίσια.
Ενότητα 2:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• αναφέρουν τον σκοπό τη φιλοσοφία και τη διαχρονική εξέλιξη των κύκλων του PISA
• εξηγούν τι αξιολογεί και τι δεν αξιολογεί το PISA με έμφαση στη μετατόπιση από την εξέταση της σχολειοποιημένης γνώσης προς την αξιολόγηση της ικανότητας αξιοποίησης γνώσεων και δεξιοτήτων σε ποικίλα πραγματικά πλαίσια.
• περιγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά της δομής του τεστ PISA, όπως τα θέματα, τα εισαγωγικά κείμενα, τους τύπους ερωτήσεων, τη μορφή του ψηφιακού τεστ και τη λειτουργία του adaptive testing.
• ερμηνεύουν βασικές μεθοδολογικές παραμέτρους του PISA, όπως ο πληθυσμός στόχος, η δειγματοληψία, ο ρόλος των ερωτηματολογίων, οι κλίμακες επίδοσης και τα επίπεδα ικανότητας, καθώς και το εύρος της διεθνούς συμμετοχής στο PISA 2025.
Ενότητα 3:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• ορίζουν τον επιστημονικό εγγραμματισμό στο PISA 2025.
• περιγράφουν τις βασικές διαστάσεις του επιστημονικού εγγραμματισμού στο PISA, όπως η γνώση, οι δεξιότητες, οι στάσεις και τα πλαίσια.
• διακρίνουν τις έννοιες της ικανότητας και της δεξιότητας, σύμφωνα με το πλαίσιο του PISA
• συσχετίζουν την εξέλιξη του ορισμού του επιστημονικού εγγραμματισμού με τις μεταβολές στις αντιλήψεις για τον ρόλο του επιστημονικά και τεχνολογικά ενημερωμένου πολίτη στη σύγχρονη κοινωνία.
Ενότητα 4:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• περιγράφουν τα πλαίσια θεμάτων/ερωτήσεων που χρησιμοποιεί το PISA (προσωπικό, τοπικό-εθνικό και παγκόσμιο) και αιτιολογούν το πλαίσιο που χρησιμοποιούν συγκεκριμένες ερωτήσεις τύπου PISA.
• αναγνωρίζουν και να αιτιολογούν την επιστημονική ικανότητα που ελέγχει μια ερώτηση τύπου PISA
• περιγράφουν τα 3 είδη γνώσης στο PISA (γνώση περιεχομένου, διαδικαστική γνώση και επιστημική/επιστημολογική γνώση) και αιτιολογούν το είδος της γνώσης που απαιτούν διαφορετικές ερωτήσεις.
• σχεδιάζουν ερωτήσεις που αξιοποιούν τα διαφορετικά πλαίσια, αξιολογούν επιλεγμένες επιστημονικές ικανότητες και προϋποθέτουν διαφορετικό είδος γνώσης για να απαντηθούν.
• εξηγούν τη σημασία της περιβαλλοντικής διάστασης και της δράσης στην Ανθρωπόκαινο, περιγράφοντας τις περιβαλλοντικές ικανότητες που αξιολογεί το PISA και τη σύνδεσή τους με τον επιστημονικό εγγραμματισμό.
• συσχετίζουν στάσεις, επιστημονική ταυτότητα και αξιολόγηση πηγών με την έννοια της επιστημονικής ταυτότητας στο πλαίσιο του PISA.
• αναγνωρίζουν τη σχέση ανάμεσα στις στάσεις απέναντι στην επιστήμη, την επιστημονική ταυτότητα και την αξιολόγηση πηγών, και να αιτιολογούν πώς οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν την τεκμηριωμένη ερμηνεία πληροφοριών και τη λήψη αποφάσεων σε επιστημονικά και κοινωνικοεπιστημονικά ζητήματα
• εφαρμόζουν τις βασικές αρχές κωδικοποίησης και βαθμολόγησης απαντήσεων.
Ενότητα 5:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• περιγράφουν τη διαχρονική πορεία των επιδόσεων των Ελλήνων μαθητών στο PISA και συγκρίνουν βασικά στοιχεία των επιδόσεων αυτών με τις επιδόσεις άλλων χωρών.
• εντοπίζουν και αναλύουν βασικές αδυναμίες της διδασκαλίας και της αξιολόγησης στις Φυσικές Επιστήμες, μέσα από τα δεδομένα των επιδόσεων και των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο, όπως:
α) η παραδοσιακή διδασκαλία,
β) η έμφαση στην αξιολόγηση της δηλωτικής γνώσης και στην επίλυση ασκήσεων που συνήθως απαιτούν γνώση τυποποιημένης μεθοδολογίας
γ) το εργαστήριο «συνταγή»,
δ) η απουσία επιστημικής γνώσης.
ε) οι ερωτήσεις που συνήθως δεν ζητούν αξιοποίηση πληροφοριών από αναπαραστάσεις ή από συνδυασμό πηγών.
• εντοπίζουν ανισότητες στις επιδόσεις των μαθητών, μέσα από τα δεδομένα των επιδόσεων και των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο, όπως:
α) Το «χάσμα επίδοσης».
β) Οι διαφορές επίδοσης ανάλογα με το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, το φύλο, και το μεταναστευτικό υπόβαθρο.
• συνδέουν τις δυσκολίες μετακίνησης προς πιο καινοτόμες μορφές διδασκαλίας με τις κεντρομόλες δυνάμεις που υπάρχουν στο εκπαιδευτικό μας σύστημα και με προβλήματα επιμόρφωσης.
Ενότητα 6:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• μεταφράζουν βασικά ευρήματα του PISA σε προτεραιότητες για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών, με έμφαση:
α) στη διερευνητική διδασκαλία και μάθηση,
β) στην ερμηνεία δεδομένων από αυθεντικά περιβάλλοντα,
γ) στις δεξιότητες επιστημονικής μεθοδολογίας και
δ) στην επιστημική/επιστημολογική γνώση.
• σχεδιάζουν δραστηριότητες που αξιοποιούν αυθεντικά δεδομένα και αναπαραστάσεις, όπως πίνακες και διαγράμματα, για την ενίσχυση του επιστημονικού εγγραμματισμού των μαθητών.
• αξιοποιούν θέματα τύπου PISA στη διδασκαλία, ενσωματώνοντας κατάλληλες διδακτικές σκαλωσιές για την υποστήριξη μαθητών με διαφορετικά επίπεδα ετοιμότητας.
• τροποποιούν τη δυσκολία μιας ερώτησης ή δραστηριότητας, ώστε να ανταποκρίνεται σε διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας.
• σχεδιάζουν ή ανασχεδιάζουν μάθημα διάρκειας μίας διδακτικής ώρας, αξιοποιώντας αποθετήρια θεμάτων και εκπαιδευτικού υλικού PISA, καθώς και παραδείγματα σχεδίων μαθήματος.
Ενότητα 7:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• συσχετίζουν βασικές αρχές του πλαισίου PISA με στοιχεία των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών.
• αξιολογούν 2–3 σχέδια μαθήματος ως προς τη συνάφειά τους με το πλαίσιο PISA
• σχεδιάζουν μια μικρής διάρκειας παρέμβαση ή έρευνα δράσης, για τη διερεύνηση δυσκολιών και την ενίσχυση των ικανοτήτων ερμηνείας και επιχειρηματολογίας των μαθητών/τριών.
• εντάσσουν στοιχεία του πλαισίου PISA σε δράσεις Συλλογικού Προγραμματισμού και σε μορφές συνεργατικής επαγγελματικής μάθησης στο σχολείο.
Ενότητα 8:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι θα είναι σε θέση να:
• επικοινωνούν υπεύθυνα τα αποτελέσματα του PISA, αναγνωρίζοντας τι μετρά και τι δεν μετρά η έρευνα και μετατρέποντας τα βασικά ευρήματα σε τεκμηριωμένες εκπαιδευτικές προτεραιότητες, αντί για τη στενή λογική της θέσης της χώρας στην γενική κατάταξη.
• εξηγούν τη σημασία της ανάπτυξης του επιστημονικού εγγραμματισμού στις σύγχρονες κοινωνίες, συνδέοντάς την με τις ανάγκες της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων και της υπεύθυνης συμμετοχής σε κοινωνικά και επιστημονικά ζητήματα.
Το Επιμορφωτικό Πρόγραμμα οργανώνεται σε ενότητες, με συνολική διάρκεια επιμόρφωσης τις 48 ώρες. Οι ενότητες στις οποίες αναπτύσσεται το πρόγραμμα είναι οι εξής:
1. To PISA [Programme for International Student Assessment]
2. Εγγραμματισμός [στις Φυσικές Επιστήμες]: Εννοιολογήσεις και Θεωρητική Πλαισίωση
3. Εγγραμματισμός [στις Φυσικές Επιστήμες]: Το Πλαίσιο Αξιολόγησης
4. Εγγραμματισμός [στις Φυσικές Επιστήμες]: Ερευνητικό Υλικό, Δεδομένα και Αποτελέσματα της Έρευνας PISA
5. Εκπαιδευτική / Διδακτική Αξιοποίηση της Έρευνας PISA
6. Αξιοποίηση των Ερευνητικών Αποτελεσμάτων της Έρευνας PISA
7. H Δημόσια Κατανόηση και Επικοινωνία της Έρευνας PISA
8. Καταληκτικό Project – Υποβολή Σχεδίου Μαθήματος και Ανάπτυξη Θεμάτων Τύπου PISA
Το επιμορφωτικό πρόγραμμα απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με τις παρακάτω ειδικότητες: ΠΕ04
Οι συμμετέχοντες/ουσες που θα παρακολουθήσουν πλήρως το Επιμορφωτικό Πρόγραμμα (σύγχρονη και ασύγχρονη μορφή) οφείλουν να εκπονήσουν το σύνολο των ασκήσεων αυτοαξιολόγησης, καθώς και το τελικό project. Οι συμμετέχοντες/ουσες πλήρους συμμετοχής με την ολοκλήρωση του Επιμορφωτικού Προγράμματος θα λάβουν Πιστοποιητικό Επιτυχούς Ολοκλήρωσης από το Κέντρο Διά Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στην οποία θα αναφέρεται η διάρκεια του Προγράμματος και το πλήθος Πιστωτικών Μονάδων ECTS.
Σημειώνεται ότι για τη μετάβαση από ενότητα σε ενότητα θα πρέπει, οι συμμετέχοντες/ουσες πλήρους παρακολούθησης, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της Άσκησης Αυτοαξιολόγησης σε ποσοστό 75%. Για την επιτυχή ολοκλήρωση του Επιμορφωτικού Προγράμματος θα πρέπει η αξιολόγηση του τελικού project να είναι θετική.
Σωτήρης Δόσης
Ο Σωτήρης Δόσης είναι Διδάκτωρ της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών και απόφοιτος της Φυσικομαθηματικής σχολής του Ε.Κ.Π.Α.. Διαθέτει πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση, έχοντας υπηρετήσει σε θέσεις ευθύνης, όπως Διευθυντής σχολικών μονάδων , Υπεύθυνος ΕΚΦΕ και Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ04. Τα τελευταία τέσσερα έτη ασκεί τα καθήκοντα του Συμβούλου Εκπαίδευσης ΠΕ04 στη Δ.Δ.Ε. Δ΄ Αθήνας. Παράλληλα, είναι πιστοποιημένος επιμορφωτής β΄ επιπέδου στις ΤΠΕ με εκτενή εμπειρία σε προγράμματα διά ζώσης και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Το έργο του περιλαμβάνει δημοσιεύσεις εκπαιδευτικού υλικού , καθώς και τον σχεδιασμό μαθησιακών αντικειμένων για τη φυσική, αρκετά από τα οποία έχουν ενταχθεί στον Εθνικό Συσσωρευτή Εκπαιδευτικού Περιεχομένου «Φωτόδενδρο».
Χρήστος Παπακωνσταντινόπουλος
Απόφοιτος του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών (1996). Καθηγητής Φυσικής σε Ιδιωτικό Λύκειο.
Σταύρος Κολοβός
Κάτοχος πτυχίου Φυσικής από το Πανεπιστήμιο Πατρών και Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής). Εργάζεται για πολλά έτη ως εκπαιδευτικός στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Κώστας Αποστολόπουλος
Χημικός και Φαρμακοποιός, Δρ Χημείας ΜEd (Θεωρία Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Εργου, Κατεύθυνση Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης) ΜAdEd (Εκπαίδευση Ενηλίκων) Μέλος του Συμβουλίου της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ). Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής των Εθνικών Εξετάσεων Διαγνωστικού Χαρακτήρα. Μέλος του Συμβουλίου της Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων (ΕΟΕ).
Μαρία Βλάσση
–
Χριστόδουλος Μακεδόνας
Ο Χριστόδουλος Δ. Μακεδόνας είναι χημικός, απόφοιτος του Τμήματος Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην Ανόργανη Χημεία και Τεχνολογία καθώς και διδακτορικού διπλώματος στη Χημεία από το ίδιο Πανεπιστήμιο. Μετά το διδακτορικό του εργάστηκε ως μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο Εργαστήριο Ανόργανης Χημείας του Ε.Κ.Π.Α. Στα πλαίσια των υποχρεώσεών του συμμετείχε σε παραδόσεις τόσο προπτυχιακών όσο και μεταπτυχιακών μαθημάτων του οικείου Τμήματος. Υπηρετεί στη δημόσια εκπαίδευση από το 2007 έχοντας εργαστεί τόσο σε Γυμνάσια όσο και σε Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. Ανήκει στο δυναμικό του Προτύπου Λυκείου της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης από το 2013. Το 2014 ίδρυσε τον Όμιλο Χημείας με τίτλο «Η Χημεία in vivo, in vitro και in silico». Στα πλαίσια δράσεων του Ομίλου Χημείας τόσο ο ίδιος όσο και μαθητές και μαθήτριές του έχουν βραβευτεί σε εγχώριους και διεθνείς διαγωνισμούς. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στην αναπλαισίωση της επιστημονικής γνώσης σε σχολική με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς της φασματοσκοπίας, των μοριακών προσομοιώσεων και του σχεδιασμού φαρμάκων.
Μαρία Δοκοπούλου
–
Στρατής Κατάκος
Εκπαιδευτικός στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση με Μεταπτυχιακά Διπλώματα Ειδίκευσης στην Διδακτική της Βιολογίας και τις Νέες Τεχνολογίες καθώς και στην Εκπαίδευση από Απόσταση. Είναι επίσης κάτοχος Διδακτορικού στην εννοιολογική οικολογία της θεωρίας της εξέλιξης.